Novouzensk

Novouzensk
Новоузенск

Lidnanznam
Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2025)	14,813 ristitud
Pind	43 km²
Pämez'	Tat'jana Stolbuškina (tal'vku 2011—)
Telefonkod	+7−84 562-xx-xxx
Avtokod	64, 164
Aigvö	UTC+4 (MSK+1)

Novouzensk (ven.: Новоузе́нск, mugažo kazahan kelel) om Venäman lidn da lidnankund Saratovan agjan suvipäivnouzmas. Se om Novouzenskan rajonan administrativižeks keskuseks (vspäi 1928) da palaks.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1760 kuti vanhuskolaižiden Čertanl-külä (ven.: Чертанла). Žilo sai makundan lidnan statusad vl 1835 Uz' Uzen'-nimitusenke, möhemba udesnimitihe nügüdläižikš. Vl 1895 kaidraižuine raudte mäni vides kilometras suvhe lidnaspäi, saudihe vedamha leibän i kabjživatišton liigoid.

Novouzensk šingotase sömtegimištol: leibäntegesed, konditerine tehmine, kolbasan pästand. Ende radoiba mugažo voitegim (vhesai 2003), lindferm i savičuntegim.

Geografijan andmused

Novouzenskan rajonan sijaduz agjas vn 2009 kartal

Lidn sijadase rajonan keskuzpalan suves, Sur' Uzen'-jogen molembil randoil (ven.: Большо́й Узе́нь, kaz.: Қараөзен / Үлкен Өзен 650 km pitte), Čertanli-jogen lanktendan sijas sihe huralpäi (vedhudetomiden Kamis-Samar-järviden bassein), 25 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lidnan keskuz om saudud Suren Uzenin hural randal.

Matkad Kazahstanan röunhasai om kaks'kümne kilometrad suvipäivlaskmha orhal i 35 km päivnouzmha orhal, Saratovhasai om 189 km lodeheze orhal, 212 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaižed lidnad oma Pallasovk (Volgogradan agj) 100 km suvipäivlaskmha orhal, 318 km avtotel vai raudtel, Krasnii Kut 98 km lodeheze orhal, 123 km avtotedme vai raudtedme, i Jeršov 99 km pohjoižhe orhal, 123 km avtotedme vai 220 km raudtedme. Novouzensk-raudtestancii radab lidnan suviröunal.

Tobmuz

Kaik kaks' žilod i viž futorad mülüdas lidnankundha (municipaližhe ühtnikha) Novouzenskan ližaks. Lidnankundan pind — 385,02 km². Rajonan administracii tegeb lidnankundan administracijan velgusidme vspäi 2017.

Eläjad

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 17 011 ristitud, lidnankundan — 17 586 ristitud, rajonan pol', vn 2021 — 15 216 ristitud. Kaik 15 665 ristitud elihe lidnas i 16 223 ristitud kaikes lidnankundas vl 2018. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 18 tuhad eläjid vl 1913 i 17 800 rist. vl 2001.

Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 80,6 %, kazahlaižed — 13,3 %, totarlaižed — 1,4 %, korejalaižed — 1,1 %, toižed rahvahad — 3,6 %.

Ortodoksižen hristanuskondan koume jumalanpertid oma saudud lidnas. Islaman udištadud pämečet' om avaitud vspäi 2019.

Openduz

Lapsiden opendusen aluzkundad oma kuz' nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1, 3..7), aluzškol nomer 2, koume keskškolad (nomer 1, 4, 8), čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol.

Novouzenskan agrotehnologine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

Galerei

• 
  Novouzenskan rajonan administracijan sauvuz (2017)
• 
  Muštnik amptud vauktoil kozakoil mad'jaralaižile i raudteradnikoile heiden velleskauman päl, vn 2017 nägu
• 
  Ph. Jekaterina-moknikan päjumalanpert', vn 2022 redukun nägu
• 
  Jauhmellic-edheotand (2017, vll 1912−1918 Tit Červov-torgovanan mellic)
• 
  Kul'turkeskuz (vn 2017 olend, om saudud kut Rahvahaline pert')
• 
  Tegimišton tavaroiden lauk (2017, istorine realine škol)
• 
  Fizkul'turine «Novouzenskii»-tervehtamižkompleks vn 2022 redukus

Irdkosketused

• Lidnankundan lehtpoled rajonan oficialižel novouzensk.ru-saital. (ven.)