Tulun

Vikipedii-späi
Tulun
Тулун
 Lidnanznam
 Flag
Valdkund Venäma
Eläjiden lugu (2020) 39,671 ristitud
Pind 134 km²
Tulun Тулун
Pämez' Jurii Karih
(heinku 2014—)
Telefonkod +7−39 530-xx-xxx
Avtokod 38, 85, 138
Aigvö UTC+8 (MSK+5)


Lidnan nägu Man kaimdajaspäi vn 2019 heinkus

Tulun (ven.: Тулу́н) om Venäman lidn da lidnümbrik Irkutskan agjan suvipäivlaskmas. Se om Tulunan rajonan administrativine keskuz, ei mülü rajonha.

Istorii[vajehta | vajehtada lähte]

Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1735 kuti Tulunovskai-külä (ven.: деревня Тулуновская). Šingotaškanzihe žiloks kahten traktan sauvondan jäl'ghe — Moskvaspäi (1762−1774, nüg. «Sibir'»-trass) i Bratskhasai (19. voz'sadal, tämbäi nimitadas «Vitim»-trass). Transsib läbiti žilod, i vl 1897 ezmäine jonuz tuli Tulun-stancijha. Toine raudtestancii om Nür (ven.: Нюра). Tulun sai lidnan statusad vl 1927.

Tulun šingotase sömtegimištol, buran hilen samižel i mecan ümbriradmižel. Stöklantegim om sauptud vl 2002, gidrolitine tegim ei ole rados.

Geografijan andmused[vajehta | vajehtada lähte]

Lidn sijadase Ii-jogen känman molembil randoil (ven.: Ия, lankteb Bratskan vezivaradimhe, Angar-jogen hurapol'ne bassein), Päivnouzmaižen Sajanan ezimägišton mecstepin zonas, 460 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Irkutskhasai om 352 km suvipäivnouzmha orhal vai 392 km «Sibir'»-avtotedme. Lähembaine lidn om Alaudinsk 107 km päivlaskmha-lodeheze orhal, 117 km avtotel vai Transsibal.

Klimat om terav kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om −0,8 C°, kezakun-elokun +15..+17 C°, tal'vkun-uhokun −17..−20 C°. Ekstremumad oma −47,2 C° i +36,5 C°. Paneb sadegid 373 mm vodes, enamba kezakus-elokus (54..76 mm kus), vähemba kül'mkus-keväz'kus (10..17 mm kus).

Tulun om lidnümbrikon üks'jäine eländpunkt.

Eläjad[vajehta | vajehtada lähte]

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 44 611 ristitud, vl 2017 — 41 671 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 56 tuhad eläjid vl 1987.

Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid[1] oma kaičenus lidnas: kivine Pühän Jumalanmaman Katken (1913) i puine Mikulai-čudonsädajan (1909).

Tulunan agrarine tehnikum[2], medicinine kolledž[3] i Bratskan pedagogižen kolledžan filial oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

Homaičendad[vajehta | vajehtada lähte]

  1. Tulunan pühäpertid sobory.ru-saital. (ven.)
  2. Tulunan agrarižen tehnikuman sait (tulunagri.ru). (ven.)
  3. Tulunan medkolledžan sait (тмк.образование38.рф). (ven.)

Irdkosketused[vajehta | vajehtada lähte]



Irkutskan agjan lidnad
Alaudinsk | Alzamai | Angarsk | Baikal'sk | Birüsinsk | Bodaibo | Bratsk | Čerömhovo | Irkutsk | Kirensk | Sajansk | Sibirin Usol'je | Slüdänk | Svirsk | Šelehov | Zim | Železnogorsk Ilimal | Taišet | Tulun | Ust'-Ilimsk | Ust'-Kut | Vihorevk