Slüdänk (lidn)

Slüdänk
Слюдянка

Lidnanznam	Flag
Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2021)	18,058 ristitud
Pind	38,7 km²
Pämez'	Andrei Dolžikov (reduku 2024—)
Telefonkod	+7−39 544-xx-xxx
Avtokod	38, 85, 138
Aigvö	UTC+8 (MSK+5)

Slüdänk (ven.: Слюдя́нка) om Venäman lidn da lidnankund Irkutskan agjan suves. Se om Slüdänkan rajonan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.

Istorii

Vl 1647 jenisejalaine Ivan Pohabov-kozak pani lidnust necil sijal, no sirtihe seičemeks kilometraks pohjoižhe sinnä, kus Kultuk-žilo sijadase. Vspäi 1802 Slüdänk-tal'vdundsija oli olmas. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Transsibirižen raudten stancijaks vl 1899 sauvomha da holitamha raudted, nimitihe stancijad da joged loštkiven (ven.: слюда) lähižen löudmižsijan mödhe. Vl 1905 jonused ajeleškanziba. Kätihe radnikžiloks vl 1928, sai lidnan statusad vl 1936.

Suren sodan jäl'ghe löutihe läz 200 mineraloid lidnan ümbrištos. Om raudkivendon i apatitan löudmižsijid, no ned seištas radmata sijadusen tagut Baikal-järven kaičendzonas.

Slüdänk šingotase raudten edheotandoil, mouckiven samižel pästamha cementad Angarskas, vauktan mramoran samižel, kiviümbriradajal tegimel da turizmal, mugažo leibtegim i pilindmaterialoiden edheotand ratas. Loštkiven samine om loptüd vl 1975 kävutamha Aldanan mineralad.

Geografijan andmused

Slüdänkan rajonan sijaduz agjas vn 2011 kartal

Lidn sijadase rajonan päivlaskmas, Baikal-järven suvipäivlaskmaižel randal, 470 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, korktan Hamar-Daban-mägisel'ganno i Šamanan nemel (ven.: Шаманский мыс). Pened Slüdänk-jogi i Pohabih-jogi (ven.: Похабиха, 20 km pitte) lanktas järvhe lidnan röunoiš.

Matkad Burätijhasai om kaks'kümne viž kilometrad suvhe orhal, Irkutskhasai om kahesakümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha orhal, 110 km «Baikal»-trassadme (R-258) vai 126 km Transsib-raudtedme. Lähembaine lidn om Baikal'sk 33 km suvipäivnouzmha orhal, 38 km «Baikal»-avtotel vai Transsibal, se om rajonan kahtendeks lidnaks.

Voib olda lujid manrehkaidusid (11 ballhasai 12:späi), mugoižed oliba vll 1862, 1959, 1995, 1999 i 2008.

Tobmuz

Ojandeh-žilo (ven.: Сухой Ручей, 291 rist. vl 2012) i Burovščin-žilo (51 rist. vl 2012) mülüdas lidnankundha Slüdänkan ližaks. Lidnankundan pind — 436,34 km².

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Vladimir Sendzäk (reduku 2012 — reduku 2024). Lidnan Duman ezimez' om Mihail Kaisarov vn 2022 redukuspäi. Edeline Duman ezimez' om Aleksandr Timofeev, radoi vn 2022 redukuhusai.

Eläjad

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 18 574 ristitud, lidnankundan — 18 927 ristitud, vn 2021 lidnan — 18 058 ristitud. Vl 2017 kaik 18 241 ristitud elihe lidnas i 18 581 ristitud kaikes lidnankundas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 23 tuhad eläjid vl 1967.

Ortodoksižen hristanuskondan puine ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' (om saudud vl 1915) i katoline ph. Jurgii-vägestusenkandajan časoun' oma saudud lidnas.

Openduz

Lapsiden opendusen aluzkundad oma viž nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1, 5, 6, 8, 12), aluzškol nomer 1, nell' keskškolad (nomer 2, 4, 49, 50), lidnan lapsiden sädamižen pert', čomamahtoiden škol, lidnan sportškol.

Baikalan oiktusen da edheotandan privatine kolledž (ende tehnikum, Irkutsk) om ezitaikundanke lidnas. Toine lähembaine professionaližen opendusen aluzkund sijadase Baikal'skas.

Galerei

• 
  Lidnan i Slüdänkan rajonan administracijan sauvuz (2011)
• 
  Ph. Mikulain jumalanpert' (ortodoksine hristanuskond), vn 2015 nägu
• 
  Raudten vedimdepo vl 2010
• 
  Läžundkodi (2012)
• 
  Slüdänk I-raudtestancii vagzalanke (huralpäi) vl 2014

Irdkosketused

• Lidnan municipaližen ühtnikan oficialine sait (gorod-sludyanka.ru). (ven.)