Alaudinsk

Alaudinsk
Нижнеудинск

Lidnanznam	Flag
Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2021)	29,995 ristitud
Pind	75 km²
Pämez'	Jurii Maskajev (reduku 2022—)
Telefonkod	+7−39 557-xx-xxx
Avtokod	38, 85, 138
Aigvö	UTC+8 (MSK+5)

Alaudinsk (ven.: Нижнеу́динск, burät.: Доодо-Үдэ хото) om Venäman lidn da lidnankund Irkutskan agjan päivlaskmas. Se om Alaudinskan rajonan administrativine keskuz, mülüb rajonha vspäi 2010.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud Jelisei Tümencev-atamanan ohjandusel kuti Pokrovskii-lidneihut (ven.: Покровский городок) tal'vdundan sijaks vl 1648. Nimitihe Udinskii-lidnusudeks (ven.: Удинский острожек) vl 1649. Alaudinsk sai makundan lidnan statusad vl 1783, nimitihe erištamha Üläudinskaspäi. Vspäi 1899 Alaudinsk-raudtestancii i depo ratas Transsibal.

Alaudinsk šingotase loštkiven ümbriradmižen fabrikal, sömtegimišton edheotandoil (Novosibirskan Konditerižen «Sibir'»-fabrikan filial, oluden edheotand), sauvondmaterialiden sarakol.

Geografijan andmused

Alaudinskan rajonan sijaduz agjas vl 2011

Lidn sijadase rajonan pohjoižes, Ud-jogen keskjoksmusen zavodindan randoil (ven.: Уда́, Angar-jogen hurapol'ne bassein), 420 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Irkutskhasai om 506 km suvipäivnouzmha. Lähembaižed lidnad oma Tulun 107 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal, 117 km avtotel vai Transsibal, i Alzamai seičemekümne kuz' kilometrad pohjoižhe orhal, 91 km avtotedme vai Transsibadme.

Klimat om terav kontinentaline. Tal'v om kuiv, i sil aigal voib olda vilu lujas. Voden keskmäine lämuz om 0 C°, kezakun-elokun +15,5..+18,3 C°, tal'vkun-uhokun −16,0..−20,6 C°. Ekstremumad oma −49,7 C° (viluku, tal'vku) i +36,4 C° (kezaku, eloku). Kezaaigan minimum om −4,5 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +12,9 C° (uhoku). Voib panda halad kezaaigan miččel taht kul (heinkun minimum om −0,8 C°). Paneb sadegid 410 mm vodes, enamba heinkus-elokus (89..90 mm kus), vähemba kül'mkus-keväz'kus (7..14 mm kus).

Tobmuz

Alaudinsk om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Aleksandr Putov (keväz'ku 2012 — reduku 2022). Lidnan Duman ezimez' om Jelena Jabločkina vn 2022 redukuspäi, edeline om Dmitrii Averjanov.

Eläjad

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 36 999 ristitud, vn 2021 — 29 995 ristitud. Kaik 33 954 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 44 tuhad eläjid vll 1992−1996.

Ortodoksižen hristanuskondan puine ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' om letud vll 1907−1908. Sündun Voznesenjan koume pühäpertid oma kadonuded: päjumalanpert', jumalanpert', časoun'.

Openduz

Lapsiden opendusen aluzkundad oma üks'toštkümne nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1..3, 11..13, 15, 130, 172, 208), kahesa keskškolad (nomer 1, 2, 9..12, 25, 48), kaks' školad-internatad (nomer 5 i 26), specialine (korrekcine) škol nomer 6, lapsiden sädamižen pert', čomamahtoiden škol, čomamahtoine škol, sportškol.

Alaudinskan raudtetransportan tehnikum i medicinine škol oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

Galerei

• 
  Riškotamižkomitetan sauvuz (2015)
• 
  Ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert', vn 2013 nägu
• 
  «Jermak»-torguindkeskuz federaliženno «Sibir'»-trassanno vl 2015
• 
  Avtomotodrom vl 2010
• 
  Alaudinsk-päraudtestancijan sauvuz vl 2012

Irdkosketused

• Alaudinskan municipaližen ühtnikan oficialine sait (n-udinsk.ru). (ven.)