Belomorskan rajon

Belomorskan rajon
Беломорский район (ven.)
Belomorskan piiri (karj.)
Belomorskin piiri (suom.)

Znam	Flag
Valdkund	Venäma
Administrativine keskuz	Belomorsk
Eläjiden lugu (2016)	17,034 ristitud
Pind	12,797 km²

Belomorskan rajon (ven.: Беломорский район, karj.: Belomorskan piiri, suom.: Belomorskin piiri) om municipaline ühtnik Karjalan Tazovaldkundas, Venälaižes Federacijas.

Administrativine keskuz om Belomorsk-lidn. Rajonan ristitišton koume videndest eläb siš.

Istorii

Rajon om sätud vl 1927 kuti Sorokan rajon, Sorok-külä oli sen keskusen. Vn 1938 sügüz'kun 2. päiväl ühtištadihe Sorok-küläd kahtenke lähiženke radnikžilonke da Sorok-raudtestancijan žilonke Belomorsk-lidnha, udesnimitihe rajonad lidnan nimen mödhe.

Suren Tatanman sodan aigan ei olend Suomenman sodavägid rajonas. Vozil 1941−1944 Belomorsk oli Karjalaiž-Suomen NST:n pordaigaližeks administrativižeks keskuseks i Karjalan frontan štaban sijaduseks. Niil-žo vozil lidn kändihe raudtesol'meks.

Geografijan andmused

Belomorskan rajon om Karjalan Tazovaldkundan päivnouzmaine taho. Pind — 12 797 nellikkilometrad (kudenz' sija tazovaldkundas 18:späi). Sod kattas enamba pol't rajonan territorijaspäi. Mec otab territorijan kaht videndest, se om kavag'mec tobmas palas (pedai, kuz').

Om röunoid Venäman videnke rajonanke:

• suvipäivnouzmas Arhangel'skan agjan Onegan rajonanke;
• suvipäivlaskmas Karjalan Tazovaldkundan Segežan rajonanke;
• päivlaskmas Karjalan Tazovaldkundan Mujezerskijan rajonanke;
• lodehes Karjalan Tazovaldkundan Kalevalan rahvahaliženke rajonanke;
• pohjoižes Karjalan Tazovaldkundan Kemin rajonanke.

Vauktan meren Onegan laht lainištab rajonan päivnouzmaižid randoid.

Vig-jogi sen suhištonke om kaikiš znamasižembaks. Kaik om nell'kümne järved da kümne joged rajonas.

Klimat om ven pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +15,9 C°, uhokun −11,2 C°. Tal'v vitkodase 200 päiväd da sen lühüdamb, keza oleleb kuz'kümne päiväd da sen vähemb.

Londuseližed varad oma turbaz, metallad (molibden, kuld), sauvondmaterialad (rugižkivi, ozrikkivi, letked), mec, kala, merenproduktad, reskvezi.

Vspäi 2005 rajonan territorii jagase nelläks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da koume küläkundad.

Eläjad

Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 24 003 ristitud, vl 2010 — 19 118 ristitud.

Kaik om 59 eländpunktad rajonas (vl 2014), niiden kesken üks' lidn, 20 külänvuittušt žilod, kuz' raudtestancijad-eländpunktad, 28 küläd, koume raudtesarakod da üks' sijaine.

Toižed znamasižed eländpunktad oma Letnerečenskii-žilo (1,7 tuh. rist. vl 2013) da Sosnovec-žilo (1,5 tuh. rist. vl 2013), molembad sijadasoiš Vigan randal ülezjogen Belomorskaspäi.

Ižanduz

Rajonan ižandusen päižed sarakod oma kalankazvatuz, kalanpüdand i kalan ümbriradmine, mecan varhapanend, pumaterialan ümbriradmine, rugižkiven samine, šebnän tehmine, gidroenergetik (Belomorskan GES), ujund- da raudtetransport, turizm.

Irdkosketused

• Belomorskan rajonan oficialine sait (belomorsk-mo.ru). (ven.)
• Belomorskan rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel gov.karelia.ru-saital. (ven.)