Dominikanine Tazovaldkund

Vikipedii
Jump to navigation Jump to search
Dominikanine Tazovaldkund
República Dominicana
 Flag
Flag of the Dominican Republic.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of the Dominican Republic.svg
Pälidn Santo Domingo
Eläjiden lugu (2014) 10 349 741[1] ristitud
Pind 48 670[1] km²
Dominikanine Tazovaldkund República Dominicana
Kel' ispanijan
Valdkundan pämez' Danilo Medina
Päministr eile olmas
Religii hristanuskond
Valüt Dominikanižen Tazovaldkundan peso (DOP)
Internet-domen .do
Telefonkod +1-809, +1-829, +1-849
Aigvö UTC-4

Dominikanine Tazovaldkund (isp.: República Dominicana, se om täuz' oficialine nimituz), om valdkund Kariban meres, otab Haiti-saren päivnouzmpol't (3/4 sart). Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Santo Domingo.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 1844 uhokun 27. päiväl Dominikanine Tazovaldkund tedoti ičeze ripmatomudes Haitišpäi.

Vozil 1962, 1963 sodakukerdused oliba valdkundas. AÜV:oiden voinväged kontroliruiba Dominikaništ Tazovaldkundad vozil 1916-1924 da 1965 (semendku-sügüz'ku).

Jäl'gmaine Konstitucii, vspäi 1844 38nz' lugul, oli hüvästadud parlamental vl 2010 vilukun 26. päiväl.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Dominikanižen Tazovaldkundan reljefan kart.

Dominikanine Tazovaldkund om mavaldkundröunoiš Haitinke päivlaskmas, röunan piduz — 376 km. Mererandan pird om 1288 km. Puerto Riko-sar' sijadase päivnouzmpoles Mon-sal'men kal't, nece om AÜV:oiden rippui territorii.

Rel'jef om mägekaz tobjimalaz. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Duarte-mägenoc, 3087 m valdmeren pindan päl. Kaikiš madalamb čokkoim om Enrikiljo-järven pind man suvipäivlaskmas, -44 m valdmeren pindan al.

Klimat om tropine. Paneb sadegid 1500 mm vodes (2540 mm pohjoižpäivnouzmaižil pautkil, 760 mm suvipäivlaskmas). Voden kesklämuz om +25°C (+21° keskmägil, +28° mererandal), haloid ei oleskelend.

Londuseližed pävarad oma metallad (boksitad, raudkivend, nikel', titan, vas'k, kuld, hobed); toižed oma keitandsol, sauvondgips.

Politine sistem[redaktiruida | redaktiruida purde]

Dominikanižen Tazovaldkundan prezidentan da ohjastusen pert'kulu Santo Domingos.

Ohjandusen form om unitarine prezidentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident. Prezident paneb ministrid da provincijoiden pämehid radsijha. Kaik rahvaz valičeb prezidentad, a mugažo varaprezidentad, 4 vodeks, kahtenden strokun om voimuz.

Parlament om kaks'kodine Nacionaline Kongress (isp.: Congreso Nacional de la República Dominicana). Üläkodi om Senat (Senado), 32 ühtnijad 4 vodeks, üksin kaikuččes provincijaspäi. Alakodi om Ezitajiden Kodi (isp.: Cámara de Diputados) 190 deputatanke. Kaik rahvaz valičeb sen ühtnijoid 4 vodeks.

Käskuzkundaližen tobmuden pä om Ülembaine käskuzkund (isp.: Poder Judicial de la República Dominicana).

Järgvaličendad parlamentha oliba vl 2010 semendkun 16. päiväl, sen jäl'ghe päjärgvaličendad lindäs vl 2016 sättutamha prezidentan da municipalitetoiden valičendoiden strokunke. Prezidentan järgvaličendad oliba vl 2012 semendkun 20. päiväl. Danilo Medina om nügüdläine prezident, sai 51,21 % (nece hänen ühtenz' strok om).

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Dominikanižen Tazovaldkundan administrativiž-territorialine jagand.

Valdkund alajagase 31 agjaha (provincijha) da 1 pälidnha (Nacionaline ümbrik), agjad — 159 municipalitetha (isp. municipio) (päiči pälidnas).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Dominikanižes Tazovaldkundas elädas dominikanilaižed.

Dominikanižen Tazovaldkundan toižed sured lidnad (enamba 200 tuh. ristitud vl 2010 rahvahanlugemižen mödhe[2], surembaspäi penembha): Santjago de los Treinta Kabaljeros, Los Al'karrisos, Iguei, Konsepsion de la Veg, San Kristobal'. Kaik om 34 lidnad enamba 30 tuh. ristitištonke.

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Dominikanižen Tazovaldkundan ekonomik om ezmäine vai toine surtte Keskuzamerikan da Kariban meren maiden keskes.

Vl 2009 Dominikanižen Tazovaldkundan päeksport oli sobad (20%), medicinine instrument (17%); toine eksport — sigarad, kakao, elektromašiništ, cement, vas'k.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. 1,0 1,1 Vl 2014 heinkun Dominikanižen Tazovaldkundan ristitišton endustuz. — Mail'man faktoiden kirj (Cia.gov). (angl.)
  2. Oficina Nacional de Estadística: IX Censo Nacional de Población y Vivienda 2010. Volume I: Informe General. Santo Domingo 2012, S. 35–45. (PDF; 5,4 MB). (isp.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Pohjoižamerikan valdkundad
Pohjoižamerikan valdkundad
Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad (AÜV) | Antigua da Barbud | Bagaman Sared | Barbados | Beliz | Dominik | Dominikanine Tazovaldkund | Gonduras | Grenad | Gvatemal | Haiti | Jamaik | Kanad | Kostarik | Kuba | Meksik | Nikaragua | Panam | Sal'vador | Sent Kits da Nevis | Sent Lüsii | Sent Vinsent da Grenadinad | Trinidad da Tobago