El' Paso (Tehas)

Vikipedii
Mine navigeerimisribale Mine otsikasti
El' Paso
El Paso
 Lidnanznam
Seal ElPasoTX.jpg
 Flag
Flag of El Paso, Texas.svg
Valdkund Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad
Eläjiden lugu (2018) 682 669 ristitud
Pind 663,7 km²
El' Paso El Paso
Pämez' Donal'd «Di» Margo
(kezaku 2 017—)
Telefonkod +1-915
Aigvö tal'vel UTC−7 
kezal UTC−6


Lidnümbrikon kart i sijaduz Tehas-štatas (2008)

El' Paso (angl.: El Paso [ɛl ˈpæsoʊ], ispanine virkand: [el ˈpaso] «mäneg») om AÜV:oiden lidn Tehas-štatan päivlaskmas. Se om štatan kudenz' surtte i kaikiš päivlaskmaižemb lidn, AÜV:oiden 22-nz' lidn eläjiden lugun mödhe. El' Paso-ümbrikon (2630 km²) administrativine keskuz.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Eländpunktan aluz om pandud amerikalaižil vl 1849 kuti Franklin-sodapost voziden 1846−1848 amerikaiž-meksikanižen sodan jäl'ghe, jogen vastrandal Meksikan El' Paso Del' Norte-lidnaspäi (om olmas vodespäi 1680, Sjudad Huares vspäi 1888). Udesnimitihe sodapostad nügüdläižikš vl 1852. El' Paso sai lidnan oiktusid vl 1873. Koume raudted ristikoittas lidnas vspäi 1881. Äi meksikalaižid sirtihe lidnha 20. voz'sadan augotišes.

El' Paso šingotase Fort Bliss-sodabazal, kivivoin ümbriradmižel («Western Refining»-kompanijan päfater), mašinansauvomižel, tekstiližen i sömtegimišton edheotandoil, rahvahidenkeskeižel torguindal Meksikanke i turizmal. Järed röunpäličmänendtaho.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Lidn sijadase AÜV:oiden suviröunanno, Rio Grande-jogen hural randal, 1200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kaikiš korktemb čokkoim om Pohjoine Franklin-mägenpä (2192 m). Ühthine pind om 663,7 km², sidä kesken kuivma 661,1 km², vezi 2,6 km². Lidn röunatab Nju Meksiko-štatanke lodehes, sen Las Kruses-lidn (217 tuh. rist. vl 2018 ezilidnoidenke) mülüb El' Pason konurbacijha.

Klimat om päivoikaz da kuiv letetazangišton. Keza om räk, tal'v om viluhk, voib panda lunt kerdan severziš-se voziš. Voden keskmäine lämuz om +18,1 C°, absolütine minimum — −22 C°. Paneb sadegid 247 mm vodes, enamba heinkus-sügüz'kus (38..51 mm kus).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 649 121 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik 1 060 397 eläjad om ezilidnoidenke 24 445 km² pindal (2018, 54. sija valdkundas). El' Paso sädab konurbacijad meksikaiženke Sjudad Huares-lidnanke (ristitišt 1,4 mln), niiden ühthine ristitišt om 2,5 mln eläjid.

Augotižlibundan mödhe (2010): evropalaižed — 80,8% (ispanijalaižita 14,2%), ispanijalaižed i latinamerikalaižed — 80,7%, afroamerikalaižed — 3,4%, azijalaižed — 1,2%.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]


Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]



AÜV:oiden järedad lidnad
Enamba 3 mln. eläjid Los Andželes | Nju Jork
1—3 mln. eläjid Čikago | Dallas | Filadel'fii | Finiks | Hjuston | San Antonio | San Diego | San Hose
750 tuh. eläjid — 1 mln. Džeksonvill | Fort Uert | Indianapolis | Kolumbus | Ostin | San Francisko | Šarlott
Enamba 500 tuh. eläjid Al'bukerke | Baltimor | Boston | Denver | Detroit | El' Paso | Fresno | Las Vegas | Luisvill | Memfis | Miluoki | Našvill | Oklahoma Siti | Portlend | Sakramento | Sietl | Tuson | Vašington