Kärdl

Kärdl
Kärdla
Lidnanznam;	Flag;
Valdkund	Estinma
Eläjiden lugu (2024)	2,921 ristitud
Pind	4,5 km²
Telefonkod	+372-
Aigvö	tal'vel UTC+2,; kezal UTC+3

Kärdl (est.: Kärdla [ˈkærˑ'dlɑ], roč.: Kärrdal, saks.: Kertel) om Estinman lidn valdkundan päivlaskmas. Se om Hiju-makundan administrativine keskuz, Hijuma-saren i makundan üks'jäine lidn.

Istorii

Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1564 kuti ročilaižiden külä. Se oli Venäman imperijan palaks vll 1721−1917 (ven.: Кертель). Vspäi 1830 sobiden omblendfabrik radoi küläs, vspäi 1849 — meriport, molembad oliba pandud mantazole Toižen mail'man sodan aigan. Vl 1920 kätihe žiloks. Vl 1938 Kärdl sai lidnan oiktusid. Vl 2013 ühtištadihe lidnan municipalitetad Kirgessaare-volostinke da panihe Hiju-volostin alust. Vn 2017 redukul tehtihe administrativišt reformad, sen jäl'ghe Hiju-volost' om üks'jäine makundas nellän volostin sijas.

Kärdl šingotase kalanpüdandal i turizmal (lapsiden festival' kezakus, kofen navedijoiden päiväd elokus, amuine meteoritan krater vides kilometras). Lidn om maižanduzrajonan keskuseks. Mecan varhapanendan punkt om saudud.

Geografijan andmused

Lidn sijadase Hijumaa-saren i makundan pohjoižpäivnouzmaižel randal, Baltijan meren Tareste-lahten merikaranno. Nuutri-jogi i Kärdl-oja jokstas lidnadme i lanktas merhe sen territorijal. Artezianižed vezipurtked oma olmas lidnas.

Matkad Tallidnhasai om 120 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 155 avtotel ehtatimenke. Vspäi 1963 Kärdlan lendimport^[1] (KDL) om avaitud kudes kilometras päivnouzmha lidnaspäi, reisad Tallidnhasai oleldas üks'..kaks' kerdad päiveses. Lähembaine lidn om Haapsalu nell'kümnes nelläs kilometras päivnouzmha orhal vai 56 km avtotedme ehtatimenke. Ehtatim radab läz kümned kerdad päiväs (28 km, 90 minutad). Ei ole passažirühtenzoitust meredme.

Tobmuz

Edeline lidnan pämez' om Reili Rand (2015–2017), radab Hiju-makundan pämehen nügüd'.

Eläjad

Vl 1939 lidnan eläjiden lugu oli 1,524 ristitud, vn 2011 Estinman rahvahanlugemižen mödhe — 3,050 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 4,139 eläjad vl 1989.

Rahvahad (lidnalaižed, enamba 0,3 % vl 2011): estilaižed — 98,16 %, venänikad — 0,89 %, toižed rahvahad — 0,95 %.