Tap (lidn)

Tap
Tapa
Lidnanznam;	Flag;
Valdkund	Estinma
Eläjiden lugu (2024)	5,492 ristitud
Pind	17,4 km²
Telefonkod	+372-xxx-xxxx
Aigvö	tal'vel UTC+2,; kezal UTC+3

Tap (estin kelel: Tapa) om lidn municipaližeta statusata da raudtesol'm Estinman pohjoižes. Om Tapan volostin keskusen, mülüb Lääne-Virun makundha.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud 13.-14. voz'sadal kuti Tapankülä. Se mainitase M. Eiseni:n Akademižen istorijan sebran kirjeižespäi vl 1482. Ricarin Taps-erižpert' (est.: Tapa-mõis) mainitase läz küläd vl 1629. Ezmäine jonuz tuli žilho raudtestancijanno vl 1870, saudihe «Revel' — Piter»-raudtejonod. Vl 1876 Tap kändihe raudtesol'meks, jonuz ajoi Jur'jev-lidnha. Tap sai lidnan statusad vn 1926 30. päiväl kezakud. Lidn oli Tapan rajonan administrativižeks keskuseks vll 1950−1962. Vn 2017 redukuspäi enzne Tamsalun volost' mülüb Tapan volostihe.

Tap šingotase raudten sortiruindstancijal, metalltegesiden pästandal (elektromagnitad, avtoiden heitmižsistemad), sauvondan edheotandoil i armijan vägiden sijadusel (sodalendimport lidnan suves, poligon, PAKO:n äirahvahaline batal'jongrupp).

Geografijan andmused

Lidn sijadase makundan päivlaskmas, Valgejogen üläjoksmusen hural randal (est.: Valgejõgi 85 km pitte, Suomen lahten bassein).

Matkad makundan Rakvere-keskushesai om kaks'kümne viž kilometrad pohjoižpäivnouzmha orhal, 30 km avtotedme vai raudtedme, Tallidnhasai om 77 km lodeheze.

Eläjad

Vn 2011 Estinman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 5,896 ristitud, vn 2021 — 5,383 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 10,851 eläjad vl 1979. Se poleni znamasižešti Nevondkundaližen Ühtištusen čihodamižen jäl'ghe sodapalakundoiden lähtendan tagut.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2011): estilaižed — 59,26 %, venänikad — 31,72 %, ukrainalaižed — 4,31 %, vaugedvenälaižed — 1,73 %, suomalaižed — 0,85 %, litvalaižed — 0,54 %, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 1,59 %.

Openduz

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, kaks' gimnazijad (muite (estinkel'ne) i venän), venän specškol, muzikškol.

Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähembaižiš lidnoiš.

Galerei

Ph. Jakoban jumalanpert' (lüteranine, om saudud vll 1921−1932), nägu vn 2012 semendkus
Tapan venäkel'ne gimnazii (vn 1996 olend)
Lidnan kul'turkeskuz (1997)
Raudtestancijan sauvuz i vezičuhunduz vl 1997

Irdkosketused

Lidnan da volostin tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (tapa.ee). (est.)

Tap (lidn) Vikiaitas