Botsvan

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Botsvanan Tazovaldkund
Republic of Botswana (angl.)
Lefatshe la Botswana (tsvan.)
 Flag
Flag of Botswana.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Botswana.svg
Pälidn Gaborone
Eläjiden lugu (2014) 2 155 784[1] ristitud
Pind 581 730[1] km²
Botsvanan TazovaldkundRepublic of Botswana (angl.)Lefatshe la Botswana (tsvan.)
Kel' anglijan, tsvanan
Valdkundan pämez' Jan Khama
Päministr hän-žo
Religii hristanuskond, ateizm
Valüt Botsvanan pul (BWP)
Internet-domen .bw
Telefonkod +267
Aigvö UTC+2

Botsvan, täuz' oficialine nimi om Botsvanan Tazovaldkund (angl.: Republic of Botswana, tsvanan: Lefatshe la Botswana) om valdkund Suviafrikas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Gaborone.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Edel 1966 vot Botsvan oli Bečuanalendaks (britanižeks protektorataks).

Vl 1966 sügüz'kun 30. päiväl Botsvan tedoti ripmatomudes Sures Britanijaspäi da sai ičeze Konstitucijad. Nece Konstitucii om väges nügüd'-ki, vn 2002 järgvajehtusidenke[2].

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Botsvanan topografine kart.

Botsvan om mavaldkundröunoiš Namibijanke päivlaskmas da pohjoižes (röunoiden piduz — 1360 km), Zambijanke (penemb mi 1 km) da Zimbabvenke (831 km) pohjoižpäivnouzmas, Suviafrikan Tazovaldkundanke suvipäivnouzmas da suves (1840 km). Röunoiden ühthine piduz — 4013 km. Botsvan om mererandatoi valdkund.

Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Codilo-kukhiden Monalanong-kukkaz läz man pälidnad, 1489 m meren pindan päl. Botsvanan 70% territorijad rahvahatoi Kalahari-ma ottab. Kaikiš pidemb jogi om Okavango, se vaiše vihmakahil vozil lankteb Zambezi-jogehe, a tobjimalaz necil jogel om kontinentansüdäimine del't 16 tuh. km² pindal (kaikiš suremb mugoine mail'mas), kudamb hajeneb Kalaharihe vai järedoihe solakahiže Makgadikgadi-maihe. Limpopo-jogi om man suvipäivnouzmaks röunaks.

Klimat om subtropine kontinentaline. Sädegoičeb 127 millimetraspäi suvipäivlaskmas 635 mmhasai man pohjoižpäivnouzmas. Kezal päivän lämuz om +22...+32°C, om sur' ero päivän da ön lämuziden keskes. Tal'vel halad oleskeldas.

Londuseližed pävarad oma almazad, kuld, kivivoi, vas'k da nikel'.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Parlamentan pert' Gaborones.

Ohjandusen form om prezidentiž-parlamentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan pämez' prezident, hän-žo om ohjastusen-ki pämez'. Nacionaline Suim valičeb händast 5 vodeks (toižiden strokuiden om voimuz, niiden lugu om röunamatoi). Prezidental om voimuz panda kel'dod parlamentan käskusihe, hän voib heitta parlamentad ani.

Parlament om üks'kodine Nacionaline Suim (angl. National Assembly) 61 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb parlamentan 57 ühtnijoid 5 vodeks, völ 4 ühtnijad enambusen partii paneb radsijha. Prezidentan radnikuz om parlamentižen sisteman pala. Vejiden Nevondkund (angl. House of Chiefs, tsvan. Ntlo ya Dikgosi) om nevoi parlamentale organ, ei mülü parlamentha.

Botsvanas om generaližiden valičendoiden vero, änestadas parlamentan kandidatoid. Järgvaličendad oliba vl 2009 redukun 16. päiväl.

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Botsvanan administrativiž-territorialine jagand.

Botsvan alajagase 9 küläümbrikho (angl. district) da 6 lidnümbrikho, a ned — 38 alaümbrikho (angl. sub-district). Ümbrikod mugažo alajadase 57 parlamentižhe valičemižümbrikho (angl. parliamentary constituency).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Botsvanan toižed järedad lidnad (enamba 50 tuh. ristitud vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe[3], surembaspäi penembha): Fransistaun, Molepolole, Mogoditšane, Maun. Valdkundas om 25 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke (2012).

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Botsvanan päeksport (vn 2009) om torhad almazad (eksportan 62%), nikel' (13%), lehmäliha, vas'k da kuld.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. 1,0 1,1 Botsvan. — Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. (angl.)
  2. Botsvanan Konstitucii (2002) (angl.)
  3. Botswana: largest cities and towns and statistics of their population. — World-gazetteer.com. (angl.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Afrikan valdkundad
Afrikan valdkundad
Alžir | Angol | Benin | Botsvan | Burkina Faso | Burundi | Čad | Džibuti | Efiopii | Egipt1 | Ekvatorialine Gvinei | Eritrei | Gabon | Gambii | Gan | Gvinei | Gvinei-Bisau | Jemen1 | Kabo Verde | Kamerun | Kenii | Keskafrikan Tazovaldkund | Komoran Sared | Kongon Demokratine Tazovaldkund | Kongon Tazovaldkund | Kot d'Ivuar | Lesoto | Liberii | Livii | Madagaskar | Malavi | Mali | Marok | Mavrikii | Mavritanii | Mozambik | Namibii | Niger | Nigerii | Ruand | San Tome da Prinsipi | Seišelan Sared | Senegal | Sjerra Leone | Somali | Sudan | Suviafrikan Tazovaldkund | Suvisudan | Svazilend | Zambii | Zimbabve | Tanzanii | Togo | Tunis | Ugand

1 Om Azijas mugažo.