Burundi

Vikipedii
Jump to navigation Jump to search
Burundin Tazovaldkund
Republika y'u Burundi (rundikš)
République du Burundi (fr.)
 Flag
Flag of Burundi.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Burundi.svg
Pälidn Bužumbur
Eläjiden lugu (2012) 8 749 000[1] ristitud
Pind 27 834 km²
Burundin TazovaldkundRepublika y'u Burundi (rundikš)République du Burundi (fr.)
Kel' rundin, francijan
Valdkundan pämez' Pjer Nkurunziza
Päministr hän-žo
Religii hristanuskond
Valüt burundin frank (BIF)
Internet-domen .bi
Telefonkod +257
Aigvö UTC+2

Burundi, täuz' oficialine nimi — Burundin Tazovaldkund (rundikš: Republika y'u Burundi, franc.: République du Burundi), om valdkund Päivnouzmafrikas, üks' kaikiš gollembišpäi mail'mas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Bužumbur.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 1962 heinkun 1. päiväl Burundi tedoti ripmatomut Bel'gijaspäi.

Jäl'gmaine Konstitucii oli hüvästadud kaiken rahvahan referendumal vl 2005 uhokus.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Burundin topografine kart.

Burundi om mavaldkundröunoiš Kongon Demokratižen Tazovaldkundanke päivlaskmas (röunoiden piduz — 233 km), Ruandanke (290 km) pohjoižes, Tanzanijanke päivnouzmas da suvipäivnouzmas (451 km). Ühthine röunoiden piduz — 974 km. Burundi om mererandatoi valdkund.

Valdkund sijadase mägiplatol 1500-2000 m korktusil. Sen kaikiš korktemb čokkoim om Heh-mägi, 2760 m valdmeren pindan päl.

Burundin suvipäivlaskmaine röun mäneb Tanganjik-järvedme (kendäk om kaikiš madalamb sija valdkundas — 772 m valdmeren pindan päl), sen 2000 km² oma burundižed.

Klimat om tropine, man enambal palal om 1300-1600 mm sadegid vodes.

Londuseližed pävarad oma metallad (nikelin 3-5% mail'man varad, platin, kuld, vol'fram, vanadii) da fosforitad.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Ohjandusen form om prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan pämez' om prezident, hän-žo om ohjastusen-ki pämez' da armijan päkäsknik. Kaik rahvaz valičeb händast 5 vodeks (ühten kahtenden strokun om voimuz).

Parlament om kaks'kodine. Üläkodi om Senat ei enamba mi 54 ühtnijoidenke (2005 — 49), kudambid valitas 5 vodeks (34 — agjoiden valičemižlaudkundad valitas hutulašt da tutsilašt üksin, sen ližaks sihe mülüdas kaik enččed prezidentad, om naižiden 30% kvot). Alakodi om Nacionaline Suim (fr.: L'Assemblée Nationale). Kaik rahvaz valičeb sen enamba mi 100 ühtnijoid (2010 — 131) 5 vodeks, siš om kvotid (60% — hutulaižed, 40% — tutsilaižed, 30% — naižed, mugažo Nacionaline valičemižlaudkund ezitab kandidatoid rahvahanvähembusišpäi änestamha).

Burundin parlamentan järgvaličendad oliba vl 2010 heinkun 23. päiväl. Prezidentad valitihe järgkerdan vl 2010 kezakun 28. päiväl (üks'jäine kandidat Pjer Nkurunziza sai 91,62%, se om hänen toine strok).

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Burundin administrativiž-territorialine jagand.

Burundiš om 17 agjad (provincijad), ned alajagase 117 kommunha. Kommunad alajagase 2639 kolin:ha (francijaks znamoičeb «kukkaz»).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Burundiš elädas rundilaižed (heimod: hutulaižed — 81%, tutsilaižed — 16%, lingalaižed — 2%, tvalaižed — 1%), evropalaižed — läz 3000, suviazijalaižed — läz 2000. Ristitišt poleneb, sikš miše äi emigrantoid susedmaihe (läz 80 tuh. rist. 2000 vodes).

Burundin toižed sured lidnad (enamba 30 tuh. ristitud vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe, surembaspäi penembha): Mujing, Rujigi.

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Burundin päeksport om kofe, kuld, čai; toine eksport — puvill, nahkad.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. World Population Prospects, the 2010 Revision. — Esa.un.org. (angl.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Afrikan valdkundad
Afrikan valdkundad
Alžir | Angol | Benin | Botsvan | Burkina Faso | Burundi | Čad | Džibuti | Efiopii | Egipt1 | Ekvatorialine Gvinei | Eritrei | Esvatini | Gabon | Gambii | Gan | Gvinei | Gvinei-Bisau | Jemen1 | Kabo Verde | Kamerun | Kenii | Keskafrikan Tazovaldkund | Komoran Sared | Kongon Demokratine Tazovaldkund | Kongon Tazovaldkund | Kot d'Ivuar | Lesoto | Liberii | Livii | Madagaskar | Malavi | Mali | Marok | Mavrikii | Mavritanii | Mozambik | Namibii | Niger | Nigerii | Ruand | San Tome da Prinsipi | Seišelan Sared | Senegal | Sjerra Leone | Somali | Sudan | Suviafrikan Tazovaldkund | Suvisudan | Zambii | Zimbabve | Tanzanii | Togo | Tunis | Ugand

1 Om Azijas mugažo.