Ekvatorialine Gvinei

Vikipedii
Jump to navigation Jump to search
Ekvatorialižen Gvinejan Tazovaldkund
República de Guinea Ecuatorial (isp.)
République de la Guinée Équatoriale (fr.)
 Flag
Flag of Equatorial Guinea.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Equatorial Guinea.svg
Pälidn Malabo
Eläjiden lugu (2018) 797 457[1] ristitud
Pind 28 051 km²
Ekvatorialižen Gvinejan Tazovaldkund República de Guinea Ecuatorial (isp.) République de la Guinée Équatoriale (fr.)
Kel' ispanijan, francijan
Valdkundan pämez' Teodoro Obiang Ngema Mbasogo
Päministr Visente Eate Tomi
Religii hristanuskond, paganuz
Valüt Keskuzafrikan KFA:n frank (XAF)
Internet-domen .gq
Telefonkod +240
Aigvö UTC+1

Ekvatorialine Gvinei, täuz' oficialine nimituz — Ekvatorialižen Gvinejan Tazovaldkund (ispanijaks: República de Guinea Ecuatorial; francijaks: République de la Guinée Équatoriale), om valdkund Keskmäižes Afrikas. Sen pälidn om Malabo.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vn 1968 12. päiväl redukud Ekvatorialine Gvinei tedištoiti ripmatomut Ispanijaspäi.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Ekvatorialižen Gvinejan fizine kart.

Ekvatorialine Gvinei om mavaldkundröunoiš Kamerunanke pohjoižes (röunan piduz — 189 km), Gabonanke päivnouzmas da suves (350 km). Ühthine röunoiden piduz — 539 km. Suvipäivlaskmpoles om meriröun sar'hiženke San Tome da Prinsipi-valdkundanke.

Ekvatorialižen Gvinejan päivlaskmaižed da sar'hižed randad lainištab Atlantižen valdmeren Gvinejan laht. Randanpird om 296 km.

Valdkund kogoneb kahtes palaspäi: sar'hine (enamba 2 tuh. km²) da kontinentaline (Rio Muni, läz 26 tuh. km²). Kaikiš suremban Bioko-saren (enzne Fernando Po-sar', 40 km Kamerunan randpol'hesai) da kaiken valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Bazil'-mägenoc (se-žo Malabo-mägi), 3008 m valdmeren pindan päl.

Klimat om ekvatorialine. Valdkund sijadase Man ekvatoral.

Londuseližed pävarad oma kivivoi, tropine mec; toižed varad (radmatomad löudmižsijad) oma kuld, marganc, uran.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Prezidentan pert'kulu Malabos, Ripmatomuden torgul.

Ohjandusen form om unitarine prezidentine tazovaldkund dominirujanke partijanke. Valdkundan pämez' om prezident, hän-žo ohjastusen-ki pämez', paneb päministrad radsijha. Kaik rahvaz valičeb prezidentad seičemeks vodeks, strokuiden lugul eile röunad.

Käskusenandai tobmuz — ohjastuz da parlament. Parlament om kaks'kodine. Üläkodi om Senat (70 ühtnijad: 55 — valitud, 15 — pandud radsijha prezidental). Alakodi om Rahvahan Ezitajiden Kodi 100 ezitajanke. Kaik rahvaz valičeb niiden ühtnijoid videks vodeks.

Ekvatorialižen Gvinejan parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vl 2013 semendkun 26. päivän, oppozicii sai vaiše ühten sijan kaikuččes Kodiš. Valitihe prezidentad järgkerdan vl 2009 kül'mkun 29. päiväl viden kandidatan keskes, Teodoro Obiang Ngema Mbasogo sai 95,4%, hän om kahtenz' Tazovaldkundan prezident, radab vspäi 1979.

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Ekvatorialižen Gvinejan administrativiž-territorialine jagand.

Kaik om 7 agjad-provincijad Ekvatorialižes Gvinejas. Ühtenzoittas niid kahthe regionha: Sar'hine — koume agjad, i Kontinentaline nellänke agjanke. Provincijad alajagasoiš ümbrikoikš.

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Ekvatorialižes Gvinejas elädas ekvatogvinejalaižed. Vl 2010 valdkundan ristitišt oli 622 tuhad eläjid[2]. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.

Ekvatorialižen Gvinejan sured lidnad (enamba 150 tuh. ristituid vl 2010): Bat i Malabo (valdkundan pälidn). Ned molembad oma ičeze regioniden pälidnad.

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Ekvatorialine Gvinei om üks' elokahiš Afrikan valdkundoišpäi. Vl 2009 sen 97% eksportad oli kivivoi da nozoltadud londuseline gaz.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Ekvatorialižen Gvinejan ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. (angl.)
  2. Evolution of the population of Equatorial Guinea (1994−2010, Ekvatorialižen Gvinejan ristitišton šingotez). — Guineaecuatorialpress.com. (angl.) (isp.) (fr.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]



Afrikan valdkundad
Afrikan valdkundad
Alžir | Angol | Benin | Botsvan | Burkina Faso | Burundi | Čad | Džibuti | Efiopii | Egipt1 | Ekvatorialine Gvinei | Eritrei | Esvatini | Gabon | Gambii | Gan | Gvinei | Gvinei-Bisau | Jemen1 | Kabo Verde | Kamerun | Kenii | Keskafrikan Tazovaldkund | Komoran Sared | Kongon Demokratine Tazovaldkund | Kongon Tazovaldkund | Kot d'Ivuar | Lesoto | Liberii | Livii | Madagaskar | Malavi | Mali | Marok | Mavrikii | Mavritanii | Mozambik | Namibii | Niger | Nigerii | Ruand | San Tome da Prinsipi | Seišelan Sared | Senegal | Sjerra Leone | Somali | Sudan | Suviafrikan Tazovaldkund | Suvisudan | Zambii | Zimbabve | Tanzanii | Togo | Tunis | Ugand

1 Om Azijas mugažo.