Kuusamo

Vikipedii
Mine navigeerimisribale Mine otsikasti
Kuusamo
Lidnanznam
Kuusamo.vaakuna.svg
Valdkund Suomenma
Eläjiden lugu (2020-01-01) 15 135 ristitud
Pind 5 808,96 km²
Kuusamo
Pämez' Jouko Manninen
(eloku 2 015—)
Telefonkod +358-
Aigvö tal'vel UTC+2 
kezal UTC+3


Kuusamo (mugažo suomen i ročin kelil, suomen virkand: [ˈkuːsɑmɔ]) om Suomenman lidn valdkundan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, Pohjoižpohjanma-agjas. Se om agjan koumanz'-nellänz' lidn 11:späi eläjiden lugun mödhe i valdkundan koumanz' lidnankund pindan mödhe.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Ende kalaidajiden saamalaižiden kaks' tal'vdundsijad oliba kundan tahondas, hö oliba assimiliruidud vai kükstud tulnuzil suomalaižil 18. voz'sadale. Nimitusen parallelid oma pohjoižsaam.: Guossán, suom.: kuusimaakuz'ma») i kazvatadud kuusamatküz'mäine pu»).

Eländpunktan aluz om pandud torguindtel Botnižes lahtespäi Vauktan merennoks, sijaližen jumalanpertin tulend om registiruidud vl 1686. Kuusamon municipalitetan aluz om pandud vl 1868. Tal'vsodan i Jäl'gsodan jäl'ghe kundan päivnouzm 1,7 tuh. km² pindanke kändihe NSTÜ:n palaks. Kund sai lidnan statusad vl 2000.

Kuusamo šingotase mecan ümbriradmižel, pedranvodindal, avtoiden kohendusel, mail'man hihtandsportan tetabal Ruk-keskusel i mägisuks'kurortal (suom.: Ruka vspäi 1954, läz 1 mln turistoid vodes), penil edheotandoil turizman alusel. Kezaližed sporttoižendad oma kalatez, ujund venehil, matkturizm.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Lidn sijadase agjan pohjoižpäivnouzmas, kundan keskuzpalas. Matkad Venäman röunhasai (Karjal) om 40 km päivnouzmha orhal, agjan Oulu-pälidnhasai om 202 km suvipäivlaskmha orhal vai 215 km avtotedme, Hel'sinkihesai om 680 km suvhe orhal vai 795 km avtotedme, Pohjoine polärine pird om 60 km pohjoižhe. Lähembaižed lidnad oma Pudasjärvi 130 km suvipäivlaskmha avtol i Kemijärvi 115 km lodeheze orhal vai 140 km avtotedme. Lähembaižed raudtestancijad oma Taivalkoski 65 km suvipäivlaskmha orhal da avtotel i Sall (suom.: Salla) 99 km pohjoižhe orhal vai 115 km avtotedme. Toine mail'mansodan aigan kaidraižuine raudte 178 km pitte oli saudud da radoi lidnankundas.

Vl 2020 lidnan ühthine pind — 5 808,96 km², sidä kesken kuivma oli 4 978,52 km², vezi da sokaz ma otiba 830,44 nellikkilometrad.

Kuusamon lendimport (KAO, 87,7 tuh. passažiroid vl 2017) radab 6 km pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi, matkad Ruk-kurorthasai om 27 km pohjoižhe, tehtas reisid Hel'sinkihe i sezonreisid Päivlaskmaižen Evropan erasihe järedoihe lidnoihe. «Suoper' — Kuusamo»-avtokontrol'punkt radab Venäman röunal (Karjalan Louhin rajon) 50 km suvipäivnouzmha lidnaspäi, punkt om saudud kaikiden täht vspäi 2006.

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 1980 eläjiden lugu oli 17 200 ristitud, vl 2010 — 16 492 ristitud. Kaikiš suremb kundan ristitišt oli 20 795 eläjad vl 1965 i 18 687 eläjad vl 1995. Kundan eläjiden kaks' koumandest oma Kuusamo-lidnas.

Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 98,1%, ročin kel' — 0,2%, toižed keled — 1,7%.

Edeline lidnan pämez' oli Timo Halonen (2003−2015).

Galerei[redaktiruida | redaktiruida purde]

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]


Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]