Mine sisu juurde

Tbilis

Vikipedii-späi
Tbilis
თბილისი
(Tbilisi)
 Lidnanznam
 Flag
Valdkund Gruzii
Eläjiden lugu (2023) 1,241,709 ristitud
Pind 504,2 km²
Tbilis თბილისი (Tbilisi)
Pämez' Kaha Kaladze
(kül'mku 2017—,
კახა კალაძე)
Telefonkod +995−32
Aigvö UTC+4


Lidnan municipalitetan transportine kart (2014)

Tbilis (gruz.: თბილისი [tʰ'biliˌsi] «läm' purde») om Gruzijan pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om valdkundan tegimišton, kundan da kul'turan kaikiš znamasižemb keskuz i energetine sol'm.

Istorii[vajehta | vajehtada tekst]

Löutihe kaivandusil 1.-2. voz'sadan termaližid kül'betid Tbilisin istorižes keskuses. Eländpunktad 6.-3. voz'sadan EME alusenpanendanke oma löutud lidnan toižiš rajoniš.

Iberijan Vahtang-car' pani nügüdläižen eländpunktan alust 5. voz'sadal. Jäl'ghižel voz'sadal se kändihe valdkundan pälidnaks. Lidnas tehtas Gruzijan KSP:n pol't.

Geografijan andmused[vajehta | vajehtada tekst]

Lidn sijadase Kavkazantaguižes, Tbilisin katl'uses, Kur-jogen randoil (gruz.: მტკვარი Mtkvári, jokseb Kaspijan merhe), 380..770 m ü.m.t. korktusil. Kaikiš suremb ezilidn om Rustavi 11 km suvipäivnouzmha.

Klimat om ven kontinentaline. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +13,8 C°, kezakun-sügüz'kun +20,4..+25,4 C°, tal'vkun-uhokun +2,7..+3,9 C°. Ekstremumad oma −24,4 C° (viluku) i +40,5 C° (heinku, eloku). Kezaaigan minimum om +2 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +22,8 C° (tal'vku). Ei voi olda haloid semendkus-sügüz'kus. Paneb sadegid 511 mm vodes, enamba sulakus-kezakus (64..84 mm kus), vähemba tal'vkus-uhokus (16..21 mm kus). Paneb lunt 25 sm tal'ves. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 63..69 % röunoiš keväz'kus-sügüz'kus, 73..78 % redukus-uhokus.

Tobmuz[vajehta | vajehtada tekst]

Tbilis jagase kümneks lidnrajonaks. Kaik nell' lidnanvuittušt žilod i 22 küläeländpunktan alištudas lidnan municipalitetale.

Tbilisin municipalitet om agjaha tazostadud lidn eriliženke statusanke. Valičendad oleldas kerdan nelläs vodes, kaik rahvaz valičeb Lidnan Suiman ezitajid (Sakrebulo) i Lidnan pämest.

Edeližed lidnan pämehed oma Davit Narmania (დავით ნარმანია, eloku 2014 — kül'mku 2017), Giorgi Ugulava (გიორგი უგულავა, heinku 2005 — tal'vku 2013).

Eläjad[vajehta | vajehtada tekst]

Vn 2002 Gruzijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1 081 679 ristitud, vn 2014 — 1 062 282 ristitud, municipalitetan (2014) — 1 108 717 ristitud. Läz pol'tošt millionad ristituid eläb lidnaglomeracijas (2020). Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1 259 692 eläjad vl 1989. Vn 2020 zavodindas kaik 1 154 314 ristitud elihe lidnas i 1 184 818 ristitud kaikes municipalitetas 720 km² pindal.

Rahvahad (kaik municipalitet, enamba 1 % vl 2014): gruzijalaižed — 89,9 %, armenijalaižed — 4,8 %, azerbaidžanlaižed — 1,4 %, venänikad — 1,2 %, jezidad — 1,0 %, toižed rahvahad — 1,7 %.

Ortodoksižed hristanuskojad (91,4 % vl 2002) oma enambuseks eläjiden keskes.

Transport[vajehta | vajehtada tekst]

Avtobusad, minibusad, funikulörad, taksid da ezilidnelektrojonused oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1966 metropoliten radab lidnas (vspäi 2018 om 23 stancijad kahtel jonol, 27 km raudted).

Rahvahidenkeskeine civiline Tbilisin lendimport Šota Rustavelin nimed[1] (TBS / UGTB, 3,8 mln passažiroid vl 2018) sijadase 18 km suvipäivnouzmha lidnan keskusespäi. Tehtas reisid Evropan, Lähižen Päivnouzmman, Azerbaidžanan i Kazahstanan järedoihe lidnoihe.

Sebruzlidnad[vajehta | vajehtada tekst]

Galerei[vajehta | vajehtada tekst]

Homaičendad[vajehta | vajehtada tekst]

  1. Tbilisin rahvahidenkeskeižen lendimportan sait (tbilisiairport.com). (gruz.) (angl.)

Irdkosketused[vajehta | vajehtada tekst]



Evropan pälidnad
Afinad | Amsterdam | Andorr la Vel'j | Baku | Belgrad | Berlin | Bern | Bratislav | Brüssel' | Budapešt | Buharest | Dublin | Hel'sinki | Jerevan | Kijev | Kišinöv | Kopenhagen | Lissabon | London | Lüblän | Lüksemburg-lidn | Madrid | Minsk | Monako-lidn | Moskv | Nikosii | Oslo | Pariž | Podgoric | Prag | Reikjavik | Rig | Rim | San Marino-lidn | Sarajevo | Skopje | Sofii | Stokhol'm | Zagreb | Tallidn | Tbilis | Tiran-lidn | Vaduc | Vallett | Varšav | Vatikan | Ven | Vil'nüs


Azijan pälidnad
Abu Dabi | Amman | Ankar | Astan | Ašhabad | Bagdad | Baku | Bandar Seri Begavan | Bankok | Beirut | Biškek | Dakk | Damask | Dili | Doh | Džakart | Dušanbe | El' Kuveit | Hanoi | Islamabad | Jerevan | Jerusalim | Kabul | Katmandu | Kuala Lumpur | Male | Manam | Manil | Maskat | Naip'jido | Nikosii | Pekin | Phen'jan | Pnompen' | Rijad | Sanaa | Seul | Singapur | Šri Džajavardenepura Kotte | Taškent | Tbilis | Tehran | Thimphu | Tokio | Ulanbatar | Uz' Deli | V'jent'jan