Habarovsk

Habarovsk
Хабаровск

Lidnanznam	Flag
Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2025)	615,600 ristitud
Pind	389 km²
Pämez'	Sergei Kravčuk (sügüz'ku 2018—)
Telefonkod	+7−4212-xxx-xxx
Avtokod	27
Aigvö	UTC+10 (MSK+7)

Lidnan kart (2022)

Habarovsk (ven.: Хаба́ровск) om lidn Venäman suvipäivnouzmas. Se om Habarovskan randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn i lidnümbrik eläjiden lugun mödhe, Habarovskan rajonan keskuz mugažo (ei mülü sihe).

Habarovsk om Venäman Edahaižen Päivnouzmpolen järed ekonomine, transportiž-logistine, politine da kul'turine keskuz.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1858 kuti Habarovk-sodapost (ven.: пост Хабаровка). Om nimitadud 17. voz'sadan venämalaižen Erofei Habarov-edelmatkajan oiktastuseks, kudamb ujui astjoil pidust' kaiked Amurad. Sai lidnan statusad vl 1880. Vspäi 1893 lidn om olmas nügüdläiženke nimenke.

Habarovsk šingotase kivivoin ümbriradmižel, torviden tegimel, laivansauvomižel, pertiden i sildoiden sauvondan edheotandoil, sömtegimištol, zelliden tegimel, kodihimijan tegimel.

Geografijan andmused

Lidnan sijaduz ümbärdajas rajonas i randas vn 2011 kartal

Lidn sijadase Habarovskan randan suvipäivlaskmas, rahvahidenkeskeižiden raudteiden da il'mteiden läbitusen keskuses, Amur-jogen oiktal randal tobjimalaz Keskamuran alangištos, Ussuri-jogen lanktendanno sihe oiktalpäi.

Matkad Kitain röunhasai om seičemetoštkümne kilometrad suvipäivlaskmha orhal lidnan röunaspäi. Mad Moskvhasai om läz 6100 kilometrad, matkad raudtedme — 8533 km.

Klimat om ven mussonine, päivoikaz keväz'kus i semendkus-heinkus. Voden keskmäine lämuz om +2,7 C°, kezakun-elokun +18,0..+21,4 C°, tal'vkun-uhokun −14.9..−19,2 C°. Ekstremumad oma −40 C° (viluku) i +36,4 C° (kezaku). Kezaaigan minimum om +2,2 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +6,6 C° (tal'vku). Ei voi panda halad kezakus-elokus, läz ei olele sulasäd vilukus (lämuden maksimum om +0,6 C°). Paneb sadegid 696 mm vodes, enamba heinkus-elokus (137..144 mm kus), vähemba kül'mkus-keväz'kus (12..26 mm kus).

Tobmuz

Habarovskan rajonad: (vn 2017 kart)
     Rusttan laivišton rajon      Kirovan rajon      Keskuzrajon      Raudten rajon      Industrialine rajon

Habarovsk jagase videks administrativižeks rajonaks. Se om üks'jäižeks eländpunktaks lidnümbrikos.

Edeline lidnan pämez' om Aleksandr Sokolov (2000−2018).

Eläjad

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 577 441 ristitud, vn 2021 — 617 441 ristitud. Kaik 616 242 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 616 tuhad eläjid vl 1990 i 618 150 eläjad vl 2018.

Ortodoksižen hristanuskondan koumekümne pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Spasan Toižetamižen i Pühän Jumalanmaman Katken kafedraližed päjumalanpertid, Raštvoiden päjumalanpert', 12 jumalanpertid, seičeme kodijumalanpertid, kahesa časounäd.

Openduz

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad.

Kaik kaks'kümne üläopendusen aluzkundoid da niiden filialoid oma avaitud lidnas. Venäman Tedoakademijan Habarovskan tedokeskuz (Edahaižen Päivnouzman palakund) kogoneb neniš aluzkundoišpäi: kuz' tedoinstitutad, lugendkeskuz i Sättutoitud matematikan institutan Habarovskan palakund, Gidrometcentr:an tedoiduzkeskuz.

Transport

Avtobusad, tramvaid, trolleibusad, maršruttaksid i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.

Kaik om nell' raudtestancijad, avtoteiden sol'm, jogiport lidnas. Kaks' lendimportad ratas, mugažo kaks' aerodromad. Rahvahidenkeskeine civiline Habarovsk-Uz' -lendimport (KHV / UHHH / ХБР, 2,4 mln passažiroid vl 2019) sijadase kümnes kilometras lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid Päivnouzmaižen i Suvipäivnouzmaižen Azijan maihe, Venäman järedoihe lidnoihe.

Rahvahidenkeskeižed kosketused

Monument Habarovan Erofein muštho

Verazmaižed konsulused

Nenil valdkundoil om konsulusid Habarovskas:

• Vaugedvenäma Vaugedvenäma
• Kitai Kitai
• Japonii Japonii
• Korejan Rahvahaliž-Demokratine Tazovaldkund Pohjoižkorei

Sebruzlidnad

Nügüd' seičeme sebruzlidnad om Habarovskal:

• Japonii Niigat, Japonii (vspäi 1965)
• AÜV Portlend, Oregon, AÜV (1988)
• Kanad Viktorii, Britanine Kolumbii, Kanad (1990)
• Kitai Harbin, Heilunczän, Kitai (1993)
• Korejan Tazovaldkund Pučhon, Köngido, Suvikorei (2002)
• Kitai Sanj, Hainan', Kitai (2011)
• Korejan Rahvahaliž-Demokratine Tazovaldkund Čhondžin, Hamgön-Pukto, Pohjoižkorei (2011)

Galerei

• 
  Lidnan Duman i administracijan sauvuz (2015)
• 
  Spasan Toižetamižen kafedraline päjumalanpert', vn 2015 nägu (om saudud vll 2001−2004, ortodoksine hristanuskond)
• 
  Habarovskan kivivoinümbriradai tegim i Habarovsk I-raudtestancii vl 2012
• 
  Tün'valdmerine valdkundaline universitet, keskuztulend (2009)
• 
  Edahaižen Päivnouzmpolen valdkundaline medicinine universitet (2016)
• 
  Randan muzikaline teatr (2011)
• 
  Lapsiden i norišton sädamižen pert'kulu (2012, edel vn 1917 revolücijad lidnan Duman pert')
• 
  «Erofei-aren»-sportkompleks vl 2016
• 
  Raudte- i avtotesild Amuras päliči vl 2013 (om rekonstruiruidud vll 1992−2009)
• 
  Habarovsk-Uz' -lendimportan vaiše avaitud terminal vn 2019 redukus

Tetabad sündnuded

• Jevgenii Dätlov (sünd. 1963) — Venäman akt'or da pajatai.
• Marina Žuravlöva (sünd. 1963) — Nevondkundaližen Ühtištusen i Venäman pajatai.

Irdkosketused

• Lidnan Duman oficialine sait (dumakhv.ru). (ven.)
• Lidnan administracijan oficialine portal (khv27.ru). (ven.)